چه چیز باعث از دست دادن حافظه می‌شود؟

از دست دادن حافظه لزوما آلزایمر نیست.

این روزها، در اطرافیان خودمون که بعضی هاشون حتی خیلی هم سنین بالایی ندارند، افرادی را می بینیم که دچار کمبود حافظه شده و علائمی از دمانس یا زوال عقل در آنها دیده می شود. چون به دلایل مختلفی مانند استرس­ های بیش از حدی که در جامعه وجود دارد، افسردگی، بیماری­های مختلف قلبی عروقی، کلیوی و نوع تغذیه و سبک زندگی، این بیماری خیلی فراگیر شده است، این مقاله از نوشتارهای تغذیه سالم را به این موضوع اختصاص داده ایم. درحقیقت، بیش از ۵۰ وضعیت هستند که موجب ایجاد علائم زوال عقل یا علائم شبیه به آن می‌شوند و درصد کمی از علائم دمانس برگشت پذیر هستند. دو نمونه از موارد معمول عبارتند از زوال عقل ناشی از کمبود ویتامین B12 یا کمبود تیروئید (کم کاری تیروئید). تشخیص درست در این زمینه بسیار اهمیت دارد، زیرا وقتی مشکل اصلی حل شود، علائم نیز از بین می‌روند.

تمایز بین انواع مختلف زوال عقل

برای پزشکان و خانواده‌هایی که قصد تشخیص دارند، یکی از مشکلات بغرنج، وجود انواع گوناگون زوال عقل است. بیش از ۵۰ بیماری ممکن است موجب زوال عقل یا بیماری‌های شبیه آن شود. بیماری آلزایمر بسیار شایع است. اما علل دیگر دمانس غیر قابل برگشت عبارتند از: خلط دمانس عروق خونی، سایر اختلالات دژنراتیو (دژنراسیون لوبار پیشانی گیجگاهی، بیماری پارکینسون، بیماری هانتینگتون)، تومورهای مغزی که به کندی رشد می‌کنند، یا عفونت های سیستم عصبی مرکزی (بیماری کروتزفلد جاکوب، دژنرسانس ایدز، سیفیلیس عصبی). در برخی از انواع زوال عقل، درمان، باعث بهبود عملکرد ذهنی می شود و در صورتی که درمان پیش از رخ دادن آسیب مغزی دائمی آغاز شود، در درصد کمی زوال عقل به طور کامل برگشت پذیر است. به همین دلیل است که تمام علائم زوال عقل باید هرچه زودتر به پزشک گزارش داده‌ شود.

زوال عقل برگشت پذیر

 زوال عقل های برگشت پذیر از زوال عقل‌های برگشت ناپذیر راحت‌تر تشخیص داده می‌شوند، زیرا معمولا با علائم واضح دیگری همراه هستند. با این حال، در شرایط یا وضعیت‌های زیر، ممکن است زوال عقل اولین یا تنها علامت باشد. درمان مناسب می‌تواند عملکرد شناختی را بهبود بخشد یا حتی آن را بازگرداند.


اینجا را هم بخوانید :

” آیا قهوه برای مغز خوب است؟


دلیریوم

تغییراتی که دلیریوم در عملکرد ذهنی ایجاد می‌کند تقریبا شبیه زوال عقل است، اما دو تفاوت مهم وجود دارد:

  • سرعت پیشروی: تغییرات ذهنی در دلیریوم به سرعت زیاد می‌شود، اغلب در عرض چند ساعت یا چند روز. در مقابل، زوال عقل در طی ماه‌ها یا سال‌ها به کندی رشد می‌کند.
  • سطح هوشیاری: در دلیریوم، هوشیاری یا پوشیده شده است یا میان خواب آلودگی و هوشیاری نوسان دارد. زوال عقل بر سطح هوشیاری اثر ندارد.

دلیریوم به لحاظ پزشکی یک مورد اورژانسی به حساب می‌آید، یکی از دلایلش آن است که اغلب ناگهانی اتفاق می‌افتد و کشنده است. افراد سالمند پس از عمل جراحی، مستعد ابتلا به دلیریوم هستند.

علائم ترک الکل، نمایانگر تصویر کلاسیک دلیریوم است. به طور مشابه، دلیریوم می تواند با ترک ناگهانی بنزودیازپین‌ها، گروهی از داروهای ضد اضطراب که شامل دیازپام (والیم)، کلدیاازپوکساید (Librium) و آلپرازولام (Xanax) می‌باشد، رخ دهد.Foodiro-Loss-memory-4 چه چیز باعث از دست دادن حافظه می‌شود؟

واکنش‌های مسموم به داروها

داروها، معمولاً مقصران اصلی رکود ذهنی هستند. با بالا رفتن سن، توانایی کبد در متابولیسم داروها کم می‌شود و کلیه‌ها با کندی بیشتری آنها را از بدن خارج می‌کنند. در نتیجه، داروها در بدن تجمع پیدا می‌کنند. سالمندانی که از سلامت کمتری برخوردارند و آنهایی که داروهای گوناگون مصرف می‌کنند، آسیب‌پذیری بیشتری دارند.  

فهرست داروهایی که علائم زوال عقل را ایجاد می کنند طولانی است. برخی از آنها عبارتند:

  • داروهای ضد افسردگی
  • آنتی هیستامین‌ها
  • داروهای ضد پارکینسون
  • داروهای ضد اضطراب
  • داروهای قلبی عروقی
  • داروهای ضد انعقاد
  • کورتیکواستروئیدها
  • داروهای خواب‌آور
  • آرام بخش‌ها

افسردگی

بعضی وقت‌ها، افراد وقتی افسرده می‌شوند علائم مشابه زوال عقل را نشان می‌دهند، مانند فراموشی، ضعف در جهت یابی و تاخیر درپاسخ‌دهی. این زوال عقل کاذب می‌تواند در پوشش افسردگی که اغلب همراه آلزایمر است خود را پنهان کند، اما تفاوت‌های کوچکی وجود دارد:

  • زوال عقل کاذب: در زوال عقل کاذب، خلق افسرده پیش از رکود ذهنی آغاز می‌شود. به طور معمول، شخص از ضعف حافظه یا عدم تمرکز شکایت می کند، غمگین یا نگران به نظر می‌رسد، و با لحنی بی‌تفاوت و نامفهوم صحبت می‌کند.
  • افسردگی: در افسردگی مرتبط با آلزایمر، اول رکود ذهنی اتفاق می‌افتد، و فرد معمولاً تلاش می‌کند به‌جای توجه به مشکلات مربوط به حافظه، آن را مخفی کند.

کمبود ویتامین B12

زوال عقل می‌تواند یکی از علائم از کم خونی کشنده باشد، یک بیماری نادر که ناشی از سطح پایین ویتامین B12 است. در افراد مبتلا به کم خونی فقر آهن، مغز استخوان گلبول‌های قرمزی تولید می کند که تعدادشان از حد طبیعی کمتر و اندازه‌شان از اندازه طبیعی بزرگ‌تر است (نگاه کنید به تصویر).در افراد مسن، از اولین علائم کم‌خونی مزمن اغلب سردرگمی، کندی، تحریک پذیری و بی حسی است. سایر علائم کم‌خونی مزمن عبارتند از:

  • زردی پوست
  • خستگی
  • تنگی نفس
  • سردرد
  • بی‌خوابی یا احساس سوزش در دست و پا
  • مشکل حفظ تعادل

معمولا کمبود B12 که مسبب کم خونی کشنده است، بخاطر کمبود B12 در رژیم غذایی نیست. علتش این است که این ویتامین در تخم مرغ، فراورده‌های لبنی، گوشت، ماهی و مرغ فراوان است و به گونه‌ای موثر در کبد ذخیره می‌شود. در عوض، کمبود B12 معمولا به این علت اتفاق می‌افتد که فرد نمی‌تواند ویتامین را از غذا جذب کند. خوشبختانه تزریق B12، اگر به موقع آغاز شود، می تواند کمبود و کاهش علائم کم‌خونی کشنده را کاهش دهد.Foodiro-Loss-memory-1 چه چیز باعث از دست دادن حافظه می‌شود؟

هیدروسفالی

هیدروسفالی (آب‌‌آوری مغز) افزایش بیش از حد مایع مغزی نخاعی در اطراف مغز است. این مایع، توسط بطن‌هایی در مغز (حفره‌هایی در مرکز مغز) ترشح می‌شود، در اطراف نخاع گردش می کند و توسط رگهای سطح خارجی مغز جذب می‌شود. هیدروسفالی مادرزادی معمولا خیلی زود پس از تولد تشخیص داده می‌شود، اما هیدروسفالی فشار طبیعی در تعداد کمی از سالمندان رخ می‌دهد. این وضعیت می‌تواند موجب ترومای سر، خونریزی مغزی یا مننژیت (التهاب غشایی که مغز را می‌پوشاند) شود، اما اغلب موارد به طور خودبخودی رخ می‌دهد، بدون آنکه پیش از آن بیماری خاصی اتفاق افتاده باشد.

علاوه بر گسترش زوال عقل، افرادی که در این وضعیت هستند، کنترل مثانه‌شان را از دست می‌دهند و کند و سنگین راه می‌‌روند، گویی که پاهای‌شان به زمین چسبیده‌است. با کارگذاری یک لوله (شنت) در مغز که توسط عمل جراحی انجام می‌شود، مایع از یکی از بطن‌های مغز (بطن جانبی) به ورید ژوگولار یا به شکم منتقل می‌شود. به این طریق سریع بهبودی حاصل می‌شود، به شرط این که درمان بلافاصله پس از ظهور علائم آغاز شود.

تومورها

 تومورهای مغزی ممکن است بدخیم باشند (سرطانی) و به بافت‌های اطراف حمله کنند. ممکن هم هست خوش خیم باشند. تومورهای مغزی می توانند عملکرد شناختی را مختل کرده و تغییرات شخصیتی را ایجاد کنند. بسته به مکان‌شان، موجب علائم دیگری چون سردرد، تشنج و یا استفراغ نیز می‌شوند. علائم اولیه تومورهایی با رشد آهسته، اغلب شبیه به زوال عقل است، به ویژه در افراد مسن.

هماتوم‌های سابدورال

هماتوم‌ها لخته‌های خون ناشی از کبودی هستند. وقتی در ناحیه سابدورال قرار گرفتند، میان سطح مغز و غشای نازکی که آن را پوشش می‌دهد (دورا)، می توانند علائمی شبیه به بیماری آلزایمر ایجاد کنند. این هماتوم های سابدورال می توانند کشنده باشد، یا باعث کما و مرگ شوند. اغلب هماتوم‌های سابدورال به علت آسیب شدید سر و گردن در تصادفات خودرو ایجاد می‌شود. اما گاهی در افراد مسن پس از یک آسیب بسیار جزئی در سر(که اغلب هم فراموش می‌شود) هماتوم سابدورال گسترش می‌یابد. همچنان که خون به فضاهای بسته رسوخ می‌کند، هماتوم گسترش می‌یابد و شروع به دخالت در عملکرد مغز می کند. از بین بردن لخته در طی هفته‌های آسیب دیدگی می تواند عملکرد ذهنی را بهبود بخشد. با این حال، علائم اغلب به آرامی شدت می‌یابند که باعث می‌شود تشخیص ماهها به تأخیر بیفتد.

بیماری تیرویید

تولید بیش از حد هورمون های تیروئید (هیپرتیروئیدیسم) معمولاً ناشی از بیماری گریوس است، در حالی که تولید کم (کم کاری تیروئید) معمولا از تیروئیدیت هاشیموتو است. هر دو اختلال می‌توانند علائمی مانند زوال عقل را ایجاد کنند.

  • پرکاری تیروئید: پزشکان برای تشخیص پرکاری تیروئید با یک آزمایش خون ساده استفاده سطح هورمون‌های تیروئید را اندازه گیری می‌کنند. از بین بردن تیروئید از طریق جراحی یا از بین بردن آن با رادیواکتیو، معمولا مشکلات شناختی را اصلاح می‌کند.
  • کم کاری تیروئید: این اختلال از طریق اندازه گیری سطح هورمون تحریک کننده تیروئید در خون تشخیص داده‌می‌شود. پزشکان معمولا جایگزین هورمون تیروئید را توصیه می کنند، اما این درمان همیشه زوال عقل را از بین نمی‌برد.

مصرف مشروبات الکلی

سندرم ورنیک کورساکوف، یک وضعیت برگشت ناپذیر گیجی و فراموشی در معتادان به الکل است، که ناشی از کمبود تیامین در اثر سوء تغذیه طولانی مدت می‌باشد. اما مصرف بیش از حد الکل به مدت یک دهه یا بیشتر می تواند باعث اختلال در تفکر شود که به آلزایمر شباهت دارد. در زوال عقل ناشی از الکل، حافظه، جهت‌یابی و توجه دچار رکود می‌شود، هرچند مهارت‌های کلامی همیشه به شدت تحت تاثیر قرار نمی گیرد. در این نوع زوال عقل، پرهیز از مصرف الکل ممکن است بخشی از عملکرد ذهنی را بازگرداند.

زوال عقل غیر قابل برگشت

هرچند زوال عقل غیر قابل برگشت دلایل گوناگونی دارد، اما شرایط زیر از جمله رایج ترین موارد هستند. در برخی موارد، درمان سریع می تواند از آسیب بیشتر جلوگیری کند، اما عملکرد شناختی از دست رفته دوباره بازنمی‌گردد.

بیماری آلزایمر

در کالبدشکافی، آلزایمر با وجود پلاکهای بتا آمیلوئید چسبنده در خارج از سلول های مغز (نورون ها) و پلاکت های فیبریبال درون نورون‌ها از بقیه انواع زوال عقل متمایز است. اگر چه چنین ضایعاتی ممکن است در هر مغز پیری وجود داشته باشد، در افرادی که مبتلا به آلزایمر هستند، این ضایعات بیشتر در مغز و حافظه دخیل هستند.

نظریه پیشرو این است که آسیب به مغز ناشی از التهاب و سایر تغییرات بیولوژیکی است که موجب از دست دادن سیناپسی و سوء عملکرد و اختلال در ارتباط بین سلول‌های مغزی می شود. در نهایت سلول‌های مغز می میرند و بافت‌ها از دست می‌روند (به تصویر نگاه کنید). در اسکن تصویربرداری، انقباض مغزی معمولا اول از همه در هیپوکامپ جلب توجه می‌کند که نقش مرکزی در عملکرد حافظه را دارد.

بارزترین علامت آلزایمر اشکال در یادآوری اطلاعات جدید است. همچنان که آلزایمر پیشرفت می‌کند ممکن است موارد زیر رخ دهد:

  • از دست دادن حافظه: ممکن است آنقدر شدید باشد که زندگی روزمره را مختل کند (برای مثال، ممکن است فرد در یک محله‌ی آشنا گم شود).
  • کاهش شناختی: ممکن است فرد دچار کاهش توانایی شناختی شود (تصمیم‌گیری، حل مشکلات، یا قضاوت‌های درست دشوار می‌شود).
  • تغییر خلق یا شخصیت: ممکن است در خلق و خو و شخصیت فرد مبتلا به آلزایمر تغییرات قابل توجهی صورت گیرد (مثلا تحریک پذیرتر، خصمانه‌تر یا بی‌تفاوت تر شود).

آلزایمر به شدت ناتوان کننده است و مرگ معمولا طی سه تا نه سال پس از تشخیص فرد از دنیا می‌رود. برای درمان آلزایمر پنج دارو مورد تایید قرار گرفته‌اند، اما با آنها علائم این بیماری تنها کمی کاهش می‌یابد.Foodiro-Loss-memory-2 چه چیز باعث از دست دادن حافظه می‌شود؟

زوال عقل عروقی

برخی از مشکلات شناختی ناشی از جریان ناکافی خون به بخش مغز است. کاهش جریان خون اغلب نتیجه آترواسکلروز (انباشت رسوبات چربی بر روی دیواره‌های شریانی) در عروق خونی است که مغز را تغذیه می کند. وقفه ناشی از جریان خون باعث ایجاد مناطق بافت مرده می شود.این حوادث که در واقع سکته‌های کوچک هستند اغلب مشهود نیستند، زیرا هر یک تنها به بخش کوچکی از مغز آسیب می‌زند و باعث آسیب درازمدت نمی‌شود. اما آسیب تجمعی می تواند در نهایت به مناطق بزرگ بافت مرده در مغز منجر شود و علائمی نظیر سردرگمی، اختلال در تفکر، جویده حرف زدن و فلج ایجاد کند. افراد مبتلا به دمانس عروقی معمولا یک یا چند مورد از عوامل خطر زیر را دارند:

  • فشار خون بالا
  • بیماری قلب و عروقی
  • دیابت
  • سابقه سکته مغزی

علامت کلاسیک زوال عقل عروقی یک تغییر ذهنی ناگهانی است، گاهی اوقات همراه با فلج یا جویده جویده حرف زدن است. این زوال ذهنی به صورت پله پله پیش می‌رود: فرد از کاهش ناگهانی شناختی رنج می‌برد، سیر رکود ادامه می‌یابد و سپس سکته‌های جدید باعث یک رکود ناگهانی دیگر می‌شود.

بیماری‌های تخریبی

بیشتر زوال عقل‌ها بواسطه بیماری‌های دژنراتیو ایجاد می‌شوند، شرایطی که در آن جلوی پیشروی زوال را نمی‌توان گرفت. بیماری آلزایمر، بیماری دژنراتیوی است که اغلب مسئول زوال عقل است، در حدود بیش از ۵۰٪ موارد. دژنراسیون دژنراسیون لوبار پیشانی-گیجگاهی. ، بیماری پارکینسون و بیماری هانتینگتون تقریبا ۲۵٪ همه بیماری‌های زوال عقل را تشکیل می‌دهند.

دژنراسیون لوبار پیشانی-گیجگاهی. این گروه از بیماری‌ها، که قبلا بیماری پیک نامیده می‌شد، توسط آتروفی قسمت جلویی مغز، از جمله لبه های جلویی و مغزی تشخیص داده می‌شود. این بیماری اغلب با آلزایمر اشتباه گرفته می‌شود، زیرا علائم‌شان یکسان است. بعضی از کارشناسان معتقدند که این بیماری پس از بیماری آلزایمر شایع ترین نوع زوال عقل باشد.

علت دژنراسیون لوبار پیشانی-گیجگاهی ناشناخته است، اما ممکن است انواعی آن در یک خانواده وجود داشته باشد، و گاهی اوقات با جهش‌های ژنی همراه است. افراد مبتلا به دژنراسیون لوبار پیشانی-گیجگاهی علائم زیر را نشان می‌دهند:

  • اختلال شدید در استفاده از زبان در اوایل بیماری
  • از دست دادن مهار، که منجر به رفتارهای ضداجتماعی یا فزون‌خواهی جنسی می شود
  • از دست دادن توانایی در واکنش های عاطفی مانند ترس
  • قرار دادن همه اشیاء در دهان به‌گونه ای وسواس‌گونه.

بیماری پارکینسون: این بیماری یک اختلال حرکتی ناشی از کمبود دوپامین است، یک انتقال دهنده عصبی که در هماهنگ سازی فعالیت عضلانی و همچنین عملکرد حافظه نقش دارد.نشانه‌های آن شامل لرزش، انقباض اندام‌ها و شروع یا توقف حرکت است. مشکلات شناختی خفیف در اوایل این بیماری رایج هستند و در مراحل پایانی در ۳۰ تا ۸۰ درصد بیماران مبتلا به پارکینسون زوال عقل اتفاق می‌افتد. در برخی افراد مبتلا به پارکینسون زوال عقل نیز اتفاق می‌افتد، زیرا آنها مبتلا به آلزایمر نیز هستند. در موارد دیگر، زوال عقل با توهم همراه است و به نظر می رسد با آسیب در قسمت های لنفاوی و قشر مغز مرتبط است. این نوع از پارکینسون، زوال عقل جسم لویی نام دارد. داروهایی که باعث انتقال دوپامین می‌شوند، مانند لوودوپا (Sinemet)، به کنترل علائم فیزیکی پارکینسون کمک می کند، اما عملکرد ذهنی را بهبود نمی بخشد.

بیماری هانتینگتون: بیماری هانتینگتون یک اختلال ارثی نادر ناشی از یک ژن غیر طبیعی در کروموزوم ۴ است. علائم آن عبارتند از حرکات ناخواسته و زوال عقل و اغلب آنها بین ۲۰ تا ۴۰ سالگی شروع می‌شود.

اختلالات ذهنی ممکن است قبل یا بعد از مشکلات فیزیکی ظاهر شوند و به دلیل تحریک پذیری، پرخاشگری و رفتار نامطلوب اغلب برای مردم دشوار است که مراقب آن باشند. داروها می‌توانند حرکات و اختلالات خلقی را کنترل کنند، اما پیشرفت این بیماری را متوقف نمی‌کنند.

زوال عقل عفونی

تقریباً هر عامل عفونی که به سیستم عصبی مرکزی حمله می کند، باعث ایجاد زوال عقل می شود.

  • بیماری کروتزفلد جاکوب : نوعی زوال عقل نادر و به سرعت پیش‌رونده که ناشی از یک نوع عامل عفونی به نام پریون است. علائم اولیه‌اش خستگی و تغییرات ظریف در رفتار است. به طور معمول، این بیماری به مشکلات حرکتی، تشنج و کما منجر می‌شود و طی یک سال به مرگ می‌انجامد.
  • زوال عقل ایدز: این نوع زوال عقل در افراد مبتلا به ایدز رخ می دهد. این زوال عقل می‌تواند به سرعت پیشرفت کند، گاهی تنها در عرض چند هفته، و شامل فراموشی، بی توجهی، و مشکلات تفکر است.
  • سیفیلیس عصبی: قبل از معرفی پنی سیلین، بیش از حدود ۳۰٪ از بیماران مبتلا به زوال عقلی که به مراکز روانی فرستاده می شدند، مبتلا به سیفیلیس عصبی بودند. این اختلال که حدود ۱۵ سال پس از عفونت سیفلیس ایجاد می شود، در حال حاضر نادر است، زیرا معمولا سیفلیس قبل از رسیدن به آن نقطه، درمان می‌شود.

 

منبع:

اصل این مقاله را می توانید در نشانی زیر بخوانید:

https://www.helpguide.org/harvard/whats-causing-your-memory-loss.htm

برای اطلاعات بیشتر می توانید به راهنمای زیر که توسط انتشارات سلامت هاروارد منتشر شده است، مراجعه کنید:

 Alzheimer’s Disease: A guide to diagnosis, treatment, and caregiving, a special health report published by Harvard Health Publications.

تذکر مهم:

محتوای سایت فودیر در بخش «تغذیه سالم» کاربردهای آموزشی دارد و جایگزین توصیه های پزشکی شخصی برای شما نمی گردد. به منظور دریافت توصیه های پزشکی در رابطه با مناسب بودن هر نوع غذا یا شرایط پزشکی خاصی که دارید باید با پزشک متخصص و/یا متخصص تغذیه مشورت کنید. هرگز به خاطر خواندن مطلبی در سایت فودیرو، اخذ مشورت پزشکی را به فراموشی نسپارید یا این که آن را به تاخیر نیاندازید. ما در سایت فودیرو هیچ محصول خاصی را توصیه یا تایید نمی کنیم.

اگر این مطلب برایتان جالب بود، حتماً آن را لایک کنید و اگر خواستید در سایت یا مقالات خود از آن استفاده نمایید، ذکر نام فودیرو اجباری است.

هرگونه کپی مطالب سایت فودیرو در سایت های دیگر از نظر شرعی حرام  و پیگرد قانونی دارد.

 

 

 

نویسنده

خوردن و خوردنی را از دوران بچگی دوست داشتم و دارم. در واقع می شود گفت که من یک شکمو تمام عیار هستم. راستش حتی فکر اینکه روزی به خاطرعدم سلامت نتوانم شیشلیک به دندان بکشم هم آزارم می دهد. برای همین چی بخورم و چی نخورم همیشه واسم مهم بوده است. من تو فودیرو هستم برای گشت و گذار و نوشتن راجع به همین چیزها. اینجا هستم برای معرفی هر چه بهتر خوراکی ها....

یک دیدگاه بنویسید